Deadline Kelimesinin Hiç Bilinmeyen Ortaya Çıkış Hikayesi

Kemal Sunal’ın Hiç Bilinmeyen Yönleri ve Fotoğrafları
3 Temmuz 2016
Google Hakkında Bilinmeyen 15 Gerçek
6 Temmuz 2016

Son dönemde özellikle marketing sektöründe oldukça popüler bir kelime: “Deadline”… Hepimizin bildiği anlamıyla bir işin son teslim tarihi demek olan deadline için hangimiz gecelerce uykusuz kalmadık, hangimiz bi’ şey olsa da ertelense diye evrene mesajımızı iletmedik ki? 🙂

Hem akademik hayatta hem de iş hayatında, hemen hemen hepimizin duymak istemeyeceği kelimelerin başında yer alan  deadline’ın kökeni, korkunç sayılabilecek bir gerçeğe dayanıyor. 

Modern hayatın fenomen kelimelerinden birisi olan deadline’ın ortaya çıkışı, 19. yüzyıl Amerikan İç Savaşı’na dayanıyor ve gerçekten de kökeni ölüm çizgisinden geliyor.

Etimologlara göre deadline kavramı, ilk kez 1861-1865 yılları arasında Amerikan İç Savaşı sırasında kullanılmıştır. Yazar Christine Ammer‘a göre “deadline” kelimesi, zamanının cehennemi olarak bilinen korkunç esir kampı Andersonville, GA’da ortaya çıkan bir kavramdı ve ilk kez müfettiş General Colonel D.T. Chandler‘a ait 5 Temmuz 1864 tarihli raporda geçmişti.

deadline

General, esir kampının dehşet verici koşullarını şöyle anlatıyor:

Savaş esirleri 15 feet yükseklikte, 8 inçlik bir çapta ve yerin altına 5 feet kadar gömülmüş, odundan derme çatma hücrelere hapsediliyor. Hücreleri içeriden çerçeveleyen korkulukların hemen ötesi “ölüm çizgisi (deadline)”; esirlerin bu sınırın dışına çıkmasına izin yok. Esirler bu 6 sq feet kadarlık alanda yaşamak zorunda.

Bölük komutanı Walter Bowie‘nin yine aynı yıla ait raporunda ise şu sözler yer alıyordu:

“Esir kampının 6 metre kadar içinde, gece ve gündüz, hiçbir mahkumun ötesine geçemeyeceği ve geçerse vurularak cezalandırılacağı bir ölü-çizgi (deadline) var.”

Andersonville’de başlayan ölüm çizgisi uygulaması, ardı arkası kesilmeyen raporlara göre bu yıllardan itibaren hızla yayılmaya başlıyor ve hemen hemen tüm hapishane ve esir kamplarında uygulanmaya başlıyor.

deadline

Rock Island’daki Union hapishanesinden bir diğer raporda ise şu sözler yer alıyor:

Onu ilk gördüğümde, kömür deposunun arkasındaydı. Önce kimi gördüğümü anlamadım ve bir anlığına gözden kaçırdım. Sonra hendeklerden geçerek kaçmaya çalıştığını gördüm. Dikenli tellere yakın bir yerde yanına kadar gidip ateş ederek öldürdüm. 13 nolu barakaların orada hendeğe attım.

deadline

19. yy’a geldiğimizde ise geçilmesi halinde bedelinin ölümle ödendiği çizgi anlamına gelen deadline kelimesi, matbaacılar tarafından “ötesine geçildiği takdirde metnin düzgün şekilde basılamayacağınını gösteren bir çizgi” olarak nitelendiriliyordu. 1920’lere gelindiğinde ise, “zaman kısıtlaması” kavramıyla eş anlamlı olarak “geçirilmemesi gereken süre” anlamında kullanılmaya başlayan “deadline” günümüzde iş hayatında bir nevi ölüm çizgisi olarak yaygın olarak kullanılmaya devam ediliyor. 

 deadline.jpg

Yorumunu bizimle paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir