Kelime Oyunlarıyla Zihninizin Sırları Çözülebilir

Milli Maç Öncesi Mücadele İçin Usta İsimlerden Yapılan Yorumlar
12 Haziran 2016
Bilim Dünyası RNA’yı Düzenleyebilecek
15 Haziran 2016

Özellikle çocukken ya da canımızın sıkıldığı anlarda oynadığımız bir oyun vardır. Karşımızdakine bir kelime söyledikten sonra, o kelimenin son harfiyle dönüşümlü olarak bir daha tekrar etmemek kaydıyla bir kelime söyler hızla anlık yanıt almayı beklerdik. Bir de soru sorarak ilerlerdi bu kelime oyunu okullarda. “Üç beş daha kaç eder?” “Yediden üç çıkınca kaç kalır?” “Bir sebze ismi söyle!”… Bu son soruya cevap verenlerin yüzde doksan kadarı “havuç” derdi.

Elbette havuç cevabı ne diğer soruların bir getirisi ne de tesadüfi bir cevap… Peki, bunun altında ne yatıyor?

Aslında işin özünde basit bir beyin organizasyonu saklı… Yediğimiz ya da sadece adını duyduğumuz onlarca sebze adı sayabiliriz. Bunların adını hızlıca saymamız gerektiğinde ise en çok bildiğinize yönelirsiniz ve çoğunlukla o da havuç olur.

Bilişsel bilim, havuca kendi kategorisindeki nesnelerin en temel örneği anlamında “prototip” der. Bizim için sebze düşüncesi karşılığını havuç ifadesinde bularak çağrışımlar ağının merkezinde kalır.

Prototip olarak anılan varlıkların hangi kategoriye ait olduğunu hiç düşünmeden söylemek mümkündür. Örneğin “Penguen bir kuş mudur?” sorusuna cevap verirken “Serçe bir kuş mudur?” sorusundan daha fazla düşünürüz. Penguenin kuş olduğunu bilsek de onların “kuş” kategorisiyle bağlantısını kurmamız diğer örneklerden daha uzun zaman alır.

İngiltere’de okulda verilen yemeklerde sık sık karşımıza çıkması, dünyada her yıl 37 milyon ton havuç tüketilmesi, çizgi film kahramanlarından kardan adama kadar birçok karakterde ona rastlamamız havucun en iyi sebze örneği olarak zihnimize kazınmasına neden olmuştur.

Yorumunu bizimle paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir