Postmodernizm Modernizmden Nasıl Ayrılır?

Divan Edebiyatı’nın Keşfi
29 Haziran 2016
Galatasaray Manchester United Karşılaşması
30 Haziran 2016

Book still life used in Gift Planning Ad

Modernite ve postmodernite dönemsel kavramlarken modernizm ve postmodernizm bunlardan ayrı olarak birer kültürel ve epistemolojik kavramlardır. Yani, bilgi birikimine dayanırlar. Bu anlamda en büyük oluşum ve beslenme kaynakları tarihsel ve sosyolojik oluşumun dönemsel süreçleridir.

Postmodernitede olaylar modernite kadar belirgin değildir. Modernliğe karşı tavır ve eleştiri olarak ortaya çıkarken eleştirdiği şey endüstrileşme, bürokratikleşme ve bunların aşılmaz hale gelerek insanı yıkıcı hale getirmesidir. Bu yapıların karanlık tarafları 20. yüzyılda bir kırılma noktası yaratarak postmoderizmi doğurmuştur. 

Modernist tavırlar bir bütünlük arayışındayken postmodernizm temel ilkesinde çoğulculuk barındırır ve parçalılığı kullanır. Mimari, kültür ve edebiyat modernizminin elitist tavrına karşı, postmodernist kültür daha demokratik ve tüm insanlığa seslenebilen bir akımdır. 

Özetle, modernizm derin bir gerçeklik halindeyken, postmodernizmin böyle bir hakikat arayışı yoktur. Bu da realizmin altının oyulması demek oluyor. Çünkü, postmodernizmde oyun kavramı çok öne çıkar hatta bu yüzden yer yer ciddiyetsiz olmasıyla da eleştirilir.

Edebiyatın postmodern çizgisine baktığımızda; parçalanmışlık, üst kurmaca, oyun hali, metinler arasılık, çok seslilik ve güvenilirlikten uzak bir anlatıcı ile çoğulcu bir tavır görürüz. Bu hal içinde, postmodernistler daha iyimser, ama parçacılıklı bir anlatı kurarken tarihi de bir araç haline geririr. Geçmişi kurgulaması da bu anlamda realist formasyonu yerle bir eder. 

Modernizmde epistemolojik kaygı olması, metnin anlaşılırlığını sağlarken, postmodernist bir metni eleştirmek ciddi bir bilgi birikimi, zeka ve donanım gerektirir. Çünkü anlatı zemininin kayganlığı, mekanlarda sınırların kalkması ve her şeyin yukarıda belirttiğimiz özellikler ekseninde birbirine karışması söz konusudur. Bu yüzden postmodernist metinler genellikle insanların çoğunluğunca sevilmez. Ancak anlatı evreninde takibi yakalayabilenlerse, postmodernizmin engin denizinde kendilerince harika ve tadına doyulmaz koylar bulabilirler. 

Yorumunu bizimle paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir